ปรับภาษีสนามบินพุ่งเป็น 1,120 บาท ปรับทำไม แล้วคนไทยจะได้อะไร?

เปิดเบื้องหลังขึ้นค่าธรรมเนียมผู้โดยสารขาออก เงินส่วนนี้ไปไหน และคุ้มค่าจริงหรือไม่

ในช่วงที่ผ่านมา การปรับ “ภาษีสนามบิน” หรือ Passenger Service Charge (PSC) ของไทยขึ้นเป็น 1,120 บาท สำหรับผู้โดยสารระหว่างประเทศ กลายเป็นประเด็นที่ถูกพูดถึงอย่างมาก

คำถามสำคัญไม่ใช่แค่ “แพงขึ้นเท่าไหร่” แต่คือ “เรากำลังจ่ายเงินเพื่ออะไร” และ “คุ้มค่าหรือไม่”

ค่าธรรมเนียมผู้โดยสารขาออก คืออะไร?

ค่าธรรมเนียมผู้โดยสารขาออก (Passenger Service Charge หรือ PSC) คือค่าธรรมเนียมที่เรียกเก็บจากผู้โดยสาร เพื่อนำไปใช้พัฒนาและดูแลโครงสร้างพื้นฐานของสนามบิน เช่น อาคารผู้โดยสาร ระบบขนส่งภายในสนามบิน ระบบความปลอดภัย และสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ

ในประเทศไทย ค่าธรรมเนียมนี้ถูกจัดเก็บโดย AOT และมักถูกรวมอยู่ในราคาตั๋วเครื่องบินอยู่แล้ว

ภาษีสนามบินไทยปรับขึ้นจากเท่าไหร่?

สำหรับเที่ยวบินระหว่างประเทศ มีการปรับจากประมาณ 700 บาท เป็น 1,120 บาท ขณะที่เที่ยวบินภายในประเทศก็มีการปรับขึ้นเช่นกัน แต่ในสัดส่วนที่ต่ำกว่า ถือเป็นการปรับครั้งใหญ่ในรอบหลายปี เพื่อให้สอดคล้องกับต้นทุนและแผนพัฒนาในอนาคต

แล้วเก็บเฉพาะ “คนไทย” ใช่หรือไม่?

นี่คือหนึ่งในความเข้าใจที่คลาดเคลื่อน ค่าธรรมเนียมผู้โดยสารขาออก ไม่ได้เก็บเฉพาะคนไทย แต่เก็บจากผู้โดยสารทุกคนที่ออกจากสนามบิน ไม่ว่าจะเป็นคนไทยหรือชาวต่างชาติ

เหตุผลที่หลายคนรู้สึกว่า “คนไทยโดนเก็บ” เพราะคนไทยมักเห็นราคาตั๋วและรายละเอียดค่าใช้จ่ายชัดเจน ขณะที่นักท่องเที่ยวต่างชาติรับรู้ค่าใช้จ่ายนี้เป็นส่วนหนึ่งของราคาตั๋วรวมอยู่แล้ว

ค่าธรรมเนียมผู้โดยสารขาออก ยังแตกต่างจากค่าธรรมเนียมอย่างวีซ่าหรือค่าตรวจคนเข้าเมือง เพราะใช้หลัก “ผู้ใช้เป็นผู้จ่าย” ใครใช้สนามบิน ก็มีส่วนร่วมในการพัฒนา

ทำไมต้องขึ้นราคาภาษีสนามบิน?

การปรับขึ้นภาษีสนามบินนี้ ไม่ได้เกิดขึ้นลอย ๆ แต่มีแรงกดดันจากหลายด้าน

เนื่องจากหลังโควิด การเดินทางฟื้นตัวเร็วมาก สนามบินหลักของไทยกลับมาแออัด ต้นทุนพลังงานและการดำเนินงานเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง และการแข่งขันในระดับภูมิภาคก็รุนแรงขึ้น

ประเทศในอาเซียนกำลังเร่งพัฒนาสนามบินอย่างจริงจัง หากไทยไม่ลงทุนเพิ่ม อาจเสียโอกาสในการเป็น Aviation Hub

เงิน 1,120 บาท ถูกนำไปใช้อะไร?

หากดูจากแผนพัฒนาของ AOT เงิน ภาษีสนามบินถูกใช้ในโครงสร้างสำคัญ 4 ด้าน

1. ขยายสนามบิน ลดความแออัด  (Capacity Expansion)

การดูแลรักษาอาคาร SAT-1 และแผนการก่อสร้าง East Expansion ที่สนามบินสุวรรณภูมิ เพื่อขยายอาคารผู้โดยสารหลักให้รองรับคนได้เพิ่มขึ้นอีก 15 ล้านคนต่อปี โครงการพัฒนาเฟส 3 ซึ่งรวมถึงการสร้างอาคารผู้โดยสารระหว่างประเทศหลังใหม่ ที่สนามบินดอนเมือง และการปรับปรุงอาคารเดิมให้ทันสมัย ทั้งภูเก็ต และ เชียงใหม่ 1.3 การขยาย Terminal เพื่อรองรับนักท่องเที่ยวที่หลั่งไหลเข้ามาอย่างมหาศาลหลังการฟื้นตัวของการท่องเที่ยวโลก

2. การพัฒนาระบบขนส่งผู้โดยสารอัตโนมัติ (APM)

รถไฟฟ้าไร้คนขับเชื่อมอาคาร ที่ช่วยให้ผู้โดยสารเดินทางได้รวดเร็ว ลดเวลารอ และลดความเสี่ยงตกเครื่อง
ซึ่งมีค่าใช้จ่ายด้านพลังงานและการบำรุงรักษาสูง

3. โครงการสนามบินสีเขียว (Green Airport)

• การติดตั้งโซลาร์เซลล์บนหลังคาอาคารผู้โดยสารเพื่อลดการใช้ไฟฟ้าและลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
• การสนับสนุนการใช้งานยานยนต์ไฟฟ้า (EV) เพื่ออากาศที่บริสุทธิ์รอบๆ บริเวณสนามบิน,
  เพื่อให้สอดคล้องกับมาตรฐาน ESG และ Net Zero

4. ความปลอดภัยระดับสูงสุด

ทุกๆ ปีต้องมีการตรวจสอบและปรับปรุงความแข็งแรงของ Runway  และ Taxiway  เพื่อรองรับน้ำหนักของเครื่องบินรุ่นใหม่ๆ ที่มีขนาดใหญ่ขึ้นซึ่งงบ PSC คือรายได้หลักที่นำมาใช้รักษาสภาพทางวิ่งให้ปลอดภัย 100% ตลอด 24 ชั่วโมง

สรุปว่าการขึ้นภาษีสนามบินครั้งนี้ แพงไหม? คุ้มไหม?

หากมองในระยะสั้น การปรับขึ้นค่าธรรมเนียมผู้โดยสารย่อมทำให้ค่าใช้จ่ายของผู้เดินทางเพิ่มขึ้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ แต่เมื่อขยายมุมมองไปในระยะยาว ค่าใช้จ่ายดังกล่าวอาจถูกมองได้ว่าเป็นการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานที่ช่วยยกระดับประสิทธิภาพ ความปลอดภัย และคุณภาพของระบบการบินโดยรวมในอนาคต

คำถามที่สำคัญที่สุดจึงไม่ใช่  “ทำไมต้องจ่ายเพิ่ม” แต่คือเงินที่จ่ายไป เปลี่ยนเป็นประสบการณ์ที่ดีขึ้นได้จริงหรือไม่

การปรับภาษีสนามบินครั้งนี้ ไม่ใช่เพียงการปรับราคาตามสถานการณ์โลก แต่คือการเตรียมความพร้อมเพื่อให้สนามบินไทยเป็น Aviation Hub ที่สมบูรณ์แบบที่สุดในอาเซียน

ค่าธรรมเนียมผู้โดยสาร (PSC) อาจเป็นเพียงตัวเลขหนึ่ง แต่เบื้องหลังคือ ระบบขนาดใหญ่ ตั้งแต่ความปลอดภัย เทคโนโลยี ไปจนถึงการบริหารจัดการ ที่ทำให้สนามบินสามารถ “เดินต่อได้” ในทุกสถานการณ์